Nghiên cứu và phân tích sâu sắc các chính sách của Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) về việc sử dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh trong môi trường học thuật. Thực hành thiết lập ranh giới đạo đức số giữa việc hỗ trợ học tập hợp lệ và gian lận học thuật, thực hiện khai báo minh bạch quá trình sử dụng AI cho một nhiệm vụ cụ thể, và xây dựng bộ nguyên tắc ứng xử cá nhân để định hướng học tập lâu dài cho một sinh viên ngành Điện tử - Viễn thông.
Bài thực hành về đạo đức số đã được triển khai qua các nội dung sau:
Qua quá trình nghiên cứu và thực hành sử dụng AI có trách nhiệm, tôi đã đúc kết được 4 bài học quan trọng:
ĐHQGHN khuyến khích đổi mới sáng tạo học thuật nhưng đặt ra yêu cầu tuyệt đối về liêm chính học thuật và trách nhiệm giải trình. Sinh viên phải chịu trách nhiệm về mọi thông tin do AI tạo ra mà mình sử dụng, đòi hỏi năng lực kiểm chứng cao.
Sử dụng AI để gợi ý ý tưởng, cấu trúc bài viết hay tối ưu hóa cú pháp code là hỗ trợ hợp lý. Ngược lại, sao chép nguyên bản kết quả hoặc chạy code của AI mà không hiểu nguyên lý hoạt động là gian lận học thuật. Sự khác biệt nằm ở tư duy chủ động.
Khai báo và trích dẫn AI minh bạch không chỉ để tuân thủ quy chế mà là đạo đức nghề nghiệp của một Kỹ sư Điện tử Viễn thông tương lai. Việc này giúp ghi chép rõ ràng quy trình giải quyết vấn đề kỹ thuật và phát triển kỹ năng tư duy hệ thống.
Dữ liệu huấn luyện AI có thể chứa tài liệu bản quyền. Kỹ sư cần nhận thức rõ rủi ro pháp lý này khi áp dụng sơ đồ mạch hoặc code firmware do AI sinh ra vào dự án thực tế, đảm bảo tính pháp lý của sản phẩm tự làm ra.